بازیهای محلی هنزا
نام بازی :شیشو یا شیشا
اهداف بازي : سرگرمي ، بالابردن دقت و تمركز
سن بازيكنان : محدوديت سني ندارد
ابزار بازي : 5 عددسنگ هاي كوچك تيله اي شكل
محوطه بازي : محل نشستن افراد، اتاق
تعداد بازيكنان : اگر تعداد سنگ ها 5 عدد انتخاب شود ( پنج تا اي يو) فقط 2 نفر مي بايد شركت كنند .در صورتي كه تعداد سنگ ها 8 ، 10 ، 12 و...انتخاب شود ، هر تعداد مي توانند در بازي شركت كنند.
واژه ها : ي وردار ( يك بردار) ، دو وردار (دو بر دار)، سه وردار ( سه بر دار)، چار وردار ( چهار بر دار)، كُپ ،سِرش ، بُنش ، غنچ
نحوه بازي :
شروع بازي : در بازي سنگ شيشو ( پنج تا اي يو ) كه دو نفر شركت كننده دارد ، شروع كننده بازي به اين نحو انتخاب مي شود :
بازيكن 5 سنگ را در كف دست گرفته و با ارتفاع كمي آنها را به هوا پرت مي كند و دستش را مي چرخاند و سنگ هاي پرت شده را در پشت دست نگه مي دارد، هر تعداد سنگ را كه بيشتر پشت دستش نگه دارد ، شانسش براي شروع بازي بيشتر است.
نفر دوم هم همين عمل را انجام مي دهد و هر كدام كه تعداد بيشتري سنگ را پشت دستش نگه داشته است ، بازي را شروع مي كند.
بازيكن 5 سنگ را روي زمين مي ريزد ، در ريختن سنگ ها روي زمين بايد دقت شود كه سنگ ها بافاصله از هم روي زمين پهن شوند ، چون موقعي كه مي خواهد سنگي را بردارد ، اگر دستش به سنگ ديگر خورد و باعث لرزش و تكان خوردن سنگ ديگر شد ، به اصطلاح مي سوزد (مي بازد).
ي ور دار ( يك بر دار) : در اين مرحله كه سنگ ها روي زمين ريخته شد ، بازيكن بايد سنگ ها را يكي يكي با پرتاب يك سنگ به هوا از روي زمين بردارد، بازيكن يك سنگ از 5 سنگ را بر مي دارد و آن را به هوا پرت مي كند و هم زمان يك سنگ را از روي زمين بر مي دارد و سنگ پرت شده در هوا را مي چاقد ( مي گيرد) ، بايد بازيكن دقت كند در اين حالت كه سنگ را از روي زمين بر مي دارد ، دستش به سنگ هاي ديگر نخورد و آنها را نلرزاند ، اگر باعث لرزش سنگ هاي ديگر شد ، مي سوزد ( مي بازد) و نوبت به بازيكن ديگر مي رسد.
دو ور دار : در اين مرحله با پرتاب سنگ به هوا بازيكن بايد هر دفعه 2 سنگ را از روي زمين بر دارد و سنگ پرت شده در هوا را بچاقد.
سه ور دار : در اين مرحله بازيكن با پرتاب سنگ به هوا ، بايد يك دفعه 3 سنگ را و دفعه ديگر آن يك سنگ را بر دارد.
چار ور دار : در اين مرحله بازيكن با پرتاب سنگ به هوا بايد هر 4 سنگ را با هم از زمين جمع كند و سنگ پرت شده در هوا را بچاقد
كُپ : بعد از چهار بر دار،مرحله كُپ مي باشد كه بازيكن هر 5 سنگ را در دست مي گيرد و يك سنگ را به هوا پرت مي كند و 4 سنگ ديگر را روي زمين مي گذارد و سنگ پرت شده در هوا را مي چاقد( مي گيرد) و سپس دوباره سنگ را به هوا پرت مي كند و 4 سنگ را از روي زمين جمع مي كند.
سِرش : بازيكن هر 5 سنگ را در دست مي گيرد و يكي را به هوا پرت مي كند و با نوك انگشت سبابه خطي روي زمين و محل بازي مي كشد و سنگ پرت شده در هوا را مي چاقد.
بُنش : بازيكن هر 5 سنگ را در دست مي گيرد و يكي را به هوا پرت مي كند و در حالي كه سنگ پرت شده در هوا مي باشد، با مشت به زمين مي كوبد و سنگ پرت شده را مي چاقد.
غنچ : بازيكن هر 5 سنگ را در كف دست مي گيرد و با ارتفاع كم به هوا پرت مي كند و سنگ هاي پرت شده را پشت دستش نگه مي دارد.
در مرحله غنچ بازيكن بايد نهايت دقت و تمركز را داشته باشد ، زيرا تعداد سنگ هايي كه پشت دستش نگه مي دارد ، امتياز او محسوب مي شود.
پس از مرحله غنچ و مشخص شدن امتياز بازيكن ، نوبت به ديگر بازيكن مي رسد كه تمام اين مراحل را بازي مي كند و در مرحله غنچ تعداد سنگ هايش را مي شمرد و هر كس در مرحله غنچ تعداد امتيازش بيشتر بود ، برنده بازي مي باشد.
برنده بازي ، حكم شاه و امركننده را دارد و هر دستوري را كه داد، بازنده بايد اجرا كند .معمولآ برنده حكم هاي خنده داري رابراي اجرا به بازيكن بازنده مي دهد.
لازم به توضيح است : در هر مرحله اي كه بازيكن دستش به سنگي بخورد و سنگ بلرزد ( بازيكن مي سوزد) و نوبت به ديگر بازيكن مي رسد ، يا اگر بازيكن سنگ پرت شده در هوا را در هر مرحله نتواند بچاقد ( بگيرد) باز مي سوزد و نوبت به ديگر بازيكن مي رسد.
بازي براي نفر سوخته شده در مرحله بعد از همان مرحله اي كه سوخته است ، شروع مي شود.
" بازی شيشا چند نفره "

در اين بازي محدوديتي براي تعداد بازيكنان نيست و هر تعداد مي توانند در بازي شركت كنند.
به عنوان مثال : اگر 4 نفر مي خواهند در بازي شركت كنند ، با توافق يكديگر تعداد سنگ ها را مشخص مي كنند ( 8 ، 10 ، 12و...) اگر تعداد سنگ ها را 8 انتخاب كنند هر بازيكن بايد براي خودش 8 سنگ داشته باشد ( در مجموع 32 سنگ )
شروع بازي مانند قبل مي باشد و هر بازيكن 8 سنگش را به هوا پرت مي كند و پشت دستش نگه مي دارد و كسي كه بيشترين سنگ را پشت دستش نگه داشته است ، شروع كننده بازي مي باشد.
شروع كننده بازي 32 سنگ را روي زمين مي ريزد و يك سنگ را بر مي دارد و با پرتاب آن به هوا ، بطور دلخواه هر تعداد سنگ را از روي زمين برمي دارد و سنگ پرت شده را مي چاقد، بايد دقت كند كه دستش به ديگر سنگ ها نخورد و آنها را نلرزاند ، چون مي سوزد ( مي بازد).
پازيكن تا زماني كه نسوخته است مي تواند به بازي ادامه دهد و سنگ هاي جمع شده كه امتيازش محسوب مي شود را بشمارد .
پس از شمارش امتياز ، نوبت به ديگر بازيكنان مي رسد و آنان به همين روش بازي را ادامه مي دهند و در نهايت پس از شمارش امتيازها ، هر كس كه بيشترين امتياز را داشته باشد ، نفر برنده و هر كس كمترين امتياز را داشته باشد ، نفر بازنده محسوب مي شود.
نفر برنده با همفكري ديگر بازيكنان براي تنبيه نفر بازنده ؛ دستوري را صادر مي كند و بازنده بايد اجرا كند، مثلآ دستور مي دهد كه بازنده به تمام بازيكنان كول بدهد يا كفش انان را واكس بزند و ....
نوشته شده توسط سجاد مقبلی

نوع بازی: دسته جمعی
تعداد بازیکنان :حداقل در هردسته 2 الی 3 نفر
سن بازیکنان : 12 تا17 سال
وسایل بازی: دوتا آجریا سنگ، یک قطعه چوب به طول 10سانتی متر به نام الک ویک قطعه چوب به طول یک متربه نام دولک
محل بازی: فضای باز، زمین صاف وهموار
هدف بازی: رشد مهارتهای حرکتی، چابکی وتقویت عضلات دست وپا
شرح بازی: ابتدا بازیکنان بین خود دونفر را به عنوان سردسته انتخاب می کنند. سپس دوسردسته ازطریق یارگیری( میر مید علی) ،یارهای خودراانتخاب می کنند.درانتخاب یار ،سرعت وقوای جسمانی اهمیت دارد.بعد ازیارگیری،دودسته بین خودشان قرعه می اندازند تامعلموم کنند کدام دسته بازی راشروع کنند.روش یارگیری معمولاً بدین صورت است که دو نفری که به عنوان سر گروه یا میر انتخاب می شوند برای اینکه یاران خود را مشخص کنند به نوعی قرعه کشی می کنند و به این صورت است که بقیه افراد دونفر -دونفر با هم توافق می کنند که نامی را برای خود انتخاب کنند و سپس نزد میر ها می آیمد و می گویند میر میدعلی آنها می گویند علیک صلی ...مثلا که سنگ و که کاغذ و میرها انتخاب می کنند و اما بعد سردسته ای که می خواهد بازی راشروع کند،دریک محل از زمین بازی دوتاسنگ رابه فاصله یک وجب دست،کنارهم قرار می دهد.بعد چوب الک راروی آن می گذارد وچوب دولک را به دست می گیرد.یارانش هم دور سردسته جمع می شوند.آن وقت بااجازه سردسته دوم بازی را شروع می کنند.
ابتدا نوک چوب دولک رازیر چوب الک می گذلرد وبا چند بار حرکت دادن آن به چپ وراست،بایک حرکت چوب الک را به هوا پرتاب می کند.دراین هنگام دسته مقابل که منتظر پرتاب شدن چوب الک درهوا هستند ،به دنبالش می دوند تاآن را بگیرند. اگرچوب الک رادرهوا گرفتند،بازی به نفع آنها تمام می شود و گروه بازنده بازی را به گروه دوم واگذار می کنند.اما اگرچوب الک را نگرفتند،یکی ازبازیکنان همان دسته اول، چوب الک رابرمی دارد وازهمان محلی که به زمین افتاده است به طرف محلی کهازآنجا به هوا پرتاب شده،نشانه گیری کرده وپرتاب می کند.طوری که درهمان محل به زمین بنشیند. دراین وقت بازیکنی که الک را به هوا پرتاب کرده است ،درآن محل ایستاده تا باچوب دولک مانع به زمین رسیدن چوب الک شود. حتی می تواند با همان چوب دولک به چوب الک بزند وآن را دوباره به هوا پرتاب کند.اما اگرنتواند مانع به زمین افتادن الک شود ،این بار نوبت آن بازیکن تمام شده وبازی رابه یکی ازیاران خود تحویل می دهد که بازی را ادامه دهد.ولی اگرالک راطوری زد که به هوا پرتاب شد ، درمحلی دیگربه زمین افتاد ،همان بازیکن که الک را به هوا پرتاب کرده باچوب دولک فاصله بین الک تا محلی که چوب الک ازآنجا به هوا پرتاب شده رااندازه گیری می کندو گروهشان امتیازمی گیرد.(هریک باراندازه دولک ،یک امتیازاست) بازی دوباره ادامه پیدامی کند تاهردسته که توامست حدنصاب امتیاز راکسب کند برنده بازی می شود.

بازی محلی تُرنه بازی (شاه،دزد،وزیر)
این بازی معمولاً در مجالس شب نشینی به مناسبت تولد نوزاد و یا مراسمی که به مناسبت ختنه کردن کودکان برگزار می شود انجام می
شود و از بازی های بسیار مفرح می باشد.
شرح بازی :
وسايل بازی : يک جعبه کبريت، ، چوب يا َشئيی برای کتک زدن که معمولاً با یک پارچه یا روسری بافته می شود و به آن تُرنه می گویند.
تعدادنفرات شرکت کننده:حداقل 4نفر
برای شروع بازی روی جعبه کبريت را با نام يا علامت مشخص می کنند. يک طرف شاه، يک طرف وزير، دو طرف صاف کبريت يکی شيخ و ديگری دزد نامگذاری می شود. بعد تک تک افراد کبريت را مانند تاس پرتاب می کنند هر کدام از علامتها روی شخص گذاشته می شود. اگر کسی شاه شود بايد افراد ديگر پرتاب کنند تا وزير مشخص شود و تا زمانی که وزير و شاه مشخص نباشند هر کس هم که دزد شود، مجازاتی ندارد. بعد از اينکه شاه و وزير مشخص شد، دو نفر بعدپرتاب می کنند هنگامی که دزد بيايد وزير فوری دزد را می گيرد و نزد شيخ برای حکم می برد. بعد از حکم شيخ (قاضی) شاه دستور می دهد که چند ضربه شلاق او را بزنند. اگر شاه دلش به حال دزد بسوزد، دستور می دهد مثلاً چند ضربه پنبه ای او را بزنيد که وزير بايد او را آهسته بزند و اگر بگويد آتشی بايد او را محکم بزند. شاه بايد سعی کند تعداد ضرباتی را که دستور می دهد زوج نباشد، اگر زوج باشد يکی را به خود شاه می زنند و همينطور بازی را ادامه می دهند. هنگاميکه کبريت را پرتاب می کنند، اگر طولی بايستد، کسی که آن را پرتاب کرده يکبار ديگر برای جايزه کبريت را پرتاب کند تا يکی از علائم مشخص بيايد .
یکی از قدیمی ترین بازیها ی محلی در دیار کهن هنزاء بازی گوچفتا یا گوچپتا می باشد که پیران کهن از انجام این بازی به درستی یاد می
کنند ولی اکنون نامی از آن هم کمتر بر سر زبان هاست و رو به فراموشی است. این بازی بسیار شبیه به بازی بیسبال است به دین صورت که گو به معنای توپ که جل وریس(پارچه ونخ)به وسیله سوزن جوال دوز وخیلی محکم وفشرده به صورت گرد دوخته میشد و چفته یا چفتا چوب دستی به طول حدودا ۹۰سانتیمتروقطر۳۰اینچ از جنس کهکم یاسپیدارتلقی میگردد.میدان به زمین بازی میگفتند که بیشتر اوقات درمحله ریگی یا سرپشته انجام میگرفت
نحوه بازی.یک نفر معمولا صاحب گو(توپ)با چفته (چوب )وباقدرت گوی را به سمت بقیه افراد که تعداد آنان گاهی از ۲۰نفرهم بیشتر میشد میزد وهرکس که گوی را با یک دست وبدون برخورد به زمین می چاقید(میگرفت)به پایین میامد وجای زننده گو را می گرفت وزننده گو نیز به جمع بالاییها(سایرافرادبازی)می پیوست.این بازی مفرح معمولا پسینا(عصرها)تازرده(وقت عروب آفتاب)انجام میگرفت
منبع:سایت هنزا نوشته شده توسط سجاد مقبلی
ســـــــــــــــــــلام